ประวัติความเป็นมา

ชาวบ้านน้ำอ่างได้เล่าสืบทอดกันมาว่า สืบเชื้อสายมาจากไท-ยวน  ซึ่งอพยพมาจาก บ้านหนองอ่าง ซึ่งอยู่ทางตอนเหนือของประเทศไทย  การอพยพจะผ่าน  เชียงใหม่ ลำพูนแพร่  และเลยไปถึง สระบุรี อำเภอ เสาไห้  คนที่อยู่ตามจังหวัดที่กล่าวมา จะเป็นเผ่าพันธุ์เดียวกัน โดย     มีวิถีชีวิต  ประเพณีวัฒนธ รรมที่คล้ายคลึงมีภาษาพูดเดียวกัน มีการทอผ้าคล้าย ๆ กันซึ่งการทอผ้าเป็นวัฒนธรรม  ที่สืบทอดกันมาจากบรรพบุรุษ ไท-ยวน

ในหญิงสาวชาวบ้านน้ำอ่างจะต้องทอผ้าเป็นทุกคนแต่อาชีพหลักของชาวน้ำอ่าง คือ ทำการเกษตร  หลังจากเสร็จสิ้นจากฤดูเก็บเกี่ยวผลผลิต ก็จะนำฝ้ายที่ปลูกไว้  มาปั่นเป็นเส้นฝ้าย เพื่อสำหรับทอผ้าเอาไว้ใช้ในการนุ่งห่มในงานพิธีต่างๆ ที่นิยมทอกัน  คือผ้าห่ม ที่นอน ผ้าขาวม้า ผ้าซิ่น ผ้าซิ่นตีนจก ผ้าสไบ และ ผ้าอื่น ๆ

ผ้าซิ่นตีนจก

จก  หมายถึง การใช้ขนเม่นเกี่ยวเส้นฝ้ายตามลายที่กำหนด ให้เป็นลายตามที่ต้องการ และประณีต  สวยงาม  มีเอกลักษณ์ผ้าซิ่นตีนจกของน้ำอ่าง จะมี 4 ลาย  คือ

1. ลายกรมถม

2. ลายขอกระเบื้อง

3. ลายหงส์ใหญ่

4. ลายหงส์บ่แล้วแคล้วบ่อจอด

ลวดลายเด่นๆ เช่น ผ้าซิ่นตีนจก คนทอจะต้องค่อยๆออกแบบ  ถักทอเหมือนเป็นการเก็บวางลวดลายไว้บนผืนผ้าที่สวยงาน มีความหมายมีคุณค่า มุมมองที่ดีแก่ผู้ใช้ และเป็นสิริมงคล

วิถีชีวิตวัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อม

ผ้าซิ่นตีนจกน้ำอ่าง สมัยโบราณจะทอสีเหลืองเขียว ซึ่งเป็นสีที่นิยมกัน  เพราะ

- สีเขียวเป็นสีของต้นข้าวที่กลังเจริญงอกงาม

-  ส่วนสีเหลืองจะเป็นสีของต้นข้าวที่กำลังออกรวง

กลุ่มผู้ประกอบการ

เอกลักษณ์จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

เป็นลายโบราญดังเดิมปรับเปลี่ยนสีให้เข้ากับยุดสมัย ลวดลายลวดเป็นสิริมงคลแก่ผู้สวมใส่หรือผู้ที่ได้รับ เหมาะที่จะเป็นของกำนัลให้กับบุคคลทั่วไปเพราะลวดลาดแต่ละลายจะมีความหมายทั้งสิ้น

แหล่งจำหน่าย

ที่ทำการกลุ่มแม่บ้านผ้าทอหมู่ที่ 9

เลขที่   28  หมู่ที่ 9  ตำบลน้ำอ่าง  อำเภอตรอน  จังหวัดอุตรดิตถ์   53140

ติดต่อ นางยุพา  สุริยา

โทร.     0-5545-4143,081-364263

ความสัมพันธ์กับชุมชน

ผ้าทอตีจก เป็นผ้าที่สืบทอดกันมายาวนานซึ่งชาวบ้านนิยมทอใส่กันในบ้าน และใส่ในงานบุญต่าง ๆ ในลวดลายจึงได้สืบสานการทอผ้าซิ่นตีนจกไว้อย่างต่อเนื่อง และสืบทอดให้แก่คนรุ่นหลังต่อไปเพื่อที่จะอยู่คู่กับหมู่บ้านนี้ตลอดไป

มาตรฐานที่ได้รับ

- มาตรฐาน มผช. เลขที่ 48/2546

- ได้เข้าร่วมการคัดสรรสุดยอดผลิตภัณฑ์ OTOPอยู่ในระดับ 5  ดาว

วัตถุดิบที่ใช้

1.เส้นไหมแท้

2.เส้นไหม

3.กี่มือ

ขั้นตอนการผลิต

1. กวักฝ้าย (กอฝ้าย)ใส่ไหมกวักเพื่อนำไปวน

2. วนคือการนำเส้นฝ้ายที่กวักต่อเป็นเครือฝ้ายเก็บเดียวกัน

3.สืบ หมายถึง การนำเส้นฝ้ายที่วนต่อกับนำมาใส่ในกี่ทอผ้าซึ่งจะต่อกับฟืม

4. ทอเป็นลาย

เทคนิคการผลิต/เคล็ดลับในการผลิต

การทอผ้าซิ่นตีนจก ต้องใช้สมาธิอย่างมากและลวดลายที่ใช้เป็นลวดลายที่เป็นสิริมงคลทั้งสิ้น ซึ่งผู้ทอจะต้องจำให้ไดถ้าผิดแล้วผิดเลย ไม่สามารถที่จะแก้ไขได้ ทำให้ผ้านั้นลวดลายมีความหมาย มีแง่คิดมุมมองที่ดีแก่ผู้สวมใส่